تعریف وزوز:

واژه وزوز یا تینیتوس از کلمه لاتین  به معنای زنگ زدن اقتباس شده است. اما به طور کلی می توان گفت وزوز به معنای درک صدایی در سر یا گوش بدون وجود منشأ خارجی است.  طبقه بندی های مختلفی از وزوز وجود دارد، اما از مشهورترین آن می‌توان به تقسیم‌بندی زیر اشاره کرد:

 تقسیم بندی انواع وزوز:

 ۱- وزوز های فیزیولوژیک یا  وزوز هنجار: وزوز های ناشی از ناهنجاری های موقتی وزوز های محیطی کاذب و وزوز های پاتولوژیک من در این مقاله سعی می کنم توضیح کوتاه اما کاربردی ارائه کنم. وزوز های هنجار و فیزیولوژیک مربوط به شنیدن اصوات هنجار بدن می باشد.ا گر افراد دارای شنوایی هنجار در محیط کاملاً ساکت قرار گیرند و به دقت گوش دهند در گوش یا سر اصواتی را می شنوند که عمدتاً به عنوان وزوز شناخته می شوند اما این موارد به ندرت بالینی خواهند بود. این اصوات به دلیل صداهای هنجار مربوط به گردش خون در عروق یا لرزش های عضلانی یا حتی در اثر حرکت هوا در اطراف پرده تمپان و یا مایعات درون حلزون می تواند ایجاد شود. همچنین کلیک های ایجاد شده در اثر عمل بلع گاهی اوقات از نظر بالینی به عنوان وزوز توسط بیمار گزارش می شود در بعضی موارد وزوز فیزیولوژیک به صورت ضربان دار وجود دارد . این اثر می‌تواند به دلیل انسداد قسمتی از عروق ناحیه گیجگاه یا هوش و در اثر خوابیدن روی سطوح سفت تولید شود مانند حالتی که فرد بر روی بالشی سفت می خوابد.

۲- وزوز های موقتی: این نوع وزوز به اصوات موقتی اطلاق می شود که به طور خود به خود و یا به دلیل تاثیر موقت نویز های شدید یا اثر داروها ایجاد می شود و به طور مشهودی بدون ایجاد صدمه دائمی و پایدار بلافاصله بعد از برطرف شدن عامل ذکر شده از بین می رود. جنبشمایعات موجود در گوش میانی در اثر اوتیت میانی نیز می تواند چنین صدایی را ایجاد کند. وزوز های موقتی می‌تواند به صورت خود به خودی یا ناشی از دارو و یا ناشی از در معرض قرار گیری با نویز و سر و صدا ایجاد شود. در مورد مورد آخر بعد از استراحت صوتی اگر تکرار شونده نباشد وزوز برطرف میشود. وزوز همچنین می تواند ناشی از مسمومیت بوده که به صورت موقت و یا دائم خود را نشان دهد. در درباره گروه وزوز های موقت ناشی از دارو می توان گفت یکی از مهمترین داروهایی که باعث ایجاد این وزوز می شود، آسپرین نام دارد.

۳- وزوز های دسته سوم وزوز های کاذب هستند. به این معنا که اصواتی ای شبیه به وزوز هستند که تعریف ارائه شده در مورد وزوز شامل آنها نمی شود. از جمله وزوزهای کاذب محیطی می توان به صدای یخچال، آب های زیر زمینی، ترافیک و غیره اشاره کرد که منشاء خارجی دارند. دومین گروه وزوز کاذب به وزوز های تمارضی هستند که بیشتر برای جلب توجه ابراز می شوند.

۴-دسته آخر وزوز ها وزوز های پاتولوژیک هستند. این نوع از وزوزها با اختلال فیزیکی و یا روانشناختی مرتبط بوده و در چهار گروه قابل بررسی است است که شامل وزوز های خارج شنیداری، وزوز های رفلکسی یا غیر شنیداری، وزوز های روانشناختی و وزوز های شنیداری تقسیم می شوند.

از عمده وزوز هاییی که در دسته خارج شنیداری قرار می گیرند و بیشتر مردم از آن ها شکایت دارند. مرتبط با موارد عضلانی، عروقی و تنفسی است. به طور مثال وزوز هایی که مانند جریان هوا هستند، بیشتر در اثر اختلالات شیپور استاش ایجاد می شود.  وزوز هایی که به عنوان وزوز های عروقی شناخته می شوند، از ناشی از تومور گلوموس و یا فشار خون  می تواند باشد. وزوز های رفلکسی یاغیر شنیداری ناشی از اختلالات   فک یا گردن است . دسته آخر که وزوز های شنوایی  محسوب می‌شوند عمدتاً به دلیل اختلالات درون حلزون شنوایی ایجاد می‌شوند. هرچند دسته‌ای از وزوز ها مرتبط با ساختار های  فرا حلزونی می باشد که سایر ساختارهای شنوایی مانند عصب  تا کورتکس شنوایی  میتواند در آن دخیل باشد.

 

پیشنهاد می کنیم این مقاله را بخوانید:  آیا هدفون و هندزفری می تواند باعث کم شنوایی شود؟

 

 

سوالی که اکثر بیماران از ما می کنند این است که آیا وزوز درمان می شود پاسخ روشن به این سوال آن است که بستگی به نوع وزوز و علت به وجود آورنده آن دارد. نکته ای که مهم است است این است ست که وزوز به خودی خود بیماری محسوب نمی شود؛ بلکه می تواند نشان دهنده پاتولوژی درون بدن باشد . به طور مثال وزوز هایی که ناشی از سایر اختلالات غیر شنوایی باشد، مانند فشار خون و یا اختلالات مفصل فکی گیجگاهی و یا اختلالات مربوط به مهره های گردن و مربوط به پاتولوژی هایی مثل تومور گلوموس، اوتیت میانی و یا اختلالات شیپور استاش باشد، درمان پذیر است . پس با درمان اختلالات بوجودآورنده وزوز، خود وزوز نیز مرتفع می شود.

روند تشخیص وزوز:
سوال مهم در صورت داشتن وزوز چه کنیم ؟
جواب آن است که در صورت داشتن وزوز اول به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنیم. در کلینیک تانا سمعک این کار را خانم دکتر مژگان کیانی متخصص و جراح گوش و حلق و بینی و سر و گردن و دارای بورد تخصصی از دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام می دهد . متخصص گوش و حلق و بینی با توجه شرح حال بیمار علت وزوز را تشخیص می دهد برای مثال
وزوز با صدای ضربان : فشار خون، تومور گلوموس و فشار بر شریان کاروتید گردن
وزوز با صدای بم مانند صدای هوهو: اوتیت گوش میانی، اختلال شیپور استاش و یا بیماری منیر
وزوز با صدای زیر مانند سوت : جرم فشرده گوش،کم شنوایی ناشی از سن، کم شنوایی ناشی از نویز و کم شنوایی شغلی، کم شنوایی ناگهانی، کم شنوایی ناشی از مصرف داروهای اتوتوکسیک ، دیابت، هایپراکوسیس ، اختلال عصبی و …
وزوز با صدای کلیک : درگیری مفصل TMJ

وزوز گوش ممکن است با آشامیدن نوشیدنی‌های الکی یا کافئین دار، کشیدن سیگار یا خوردن برخی از غذاهای مشخص بدتر شود. گرسنگی، استرس و خستگی هم در مواردی باعث بدتر شدن وزوز گوش می‌شوند.

 

پیشنهاد می کنیم این مقاله را بخوانید:  6نکته طلایی تهیه باتری سمعک

دومین مرحله در تشخیص وزوز ، ارجاع به متخصص شنوایی شناسی که در کلینیک تانا سمعک سرکار خانم دکتر ویدا رحیمی دانش آموخته برتر دکتری تخصصی دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشند، برای ارزیابی شنوایی و سپس ارزیابی وزوز می باشد. همچنین ارزیابی های بیشتر مانند ارزیابی های الکتروفیزیولوژی شنوایی، CT SCAN ، MRI ،آزمایش خون و … می تواند توسط متخصص گوش و حلق و بینی درخواست می شود. سپس براساس نتایج، علت احتمالی وزوز تشخیص داده می شود و در صورت داشتن منشا گوشی، شنوایی شناس با همکاری با متخصص گوش و حلق و بینی پروتکل درمانی لازم را طراحی می کنند. درصورتی که وزوز علل دیگری داشته باشد، به متخصص مربوطه ارجاع داده می شود. برای مثال دندانپزشکان، روانپزشکان، متخصصین مغز و اعصاب، فیزیوتراپ ها از افراد دیگر کمک کننده در روند درمان وزوز هستند.

درمان وزوز گوش
نکته ای که مهم است این است که تمامی دلایل ایجاد وزوز با یک درمان جواب نمی دهند . همانطور که در بالا نیز بعضی از علت های وزوز را برشمردیم و درمان آن را توضیح دادیم.
امروزه روش های درمانی مختلفی برای وزوز های شنوایی ذکر می شود که شامل لیزر درمانی، تحریک مغناطیسی، تحریک الکتریکی، داروی سنتی جینگوبیلوبا، نوروفیدبک و …. می باشد. باید ذکر کنم که طبق آخرین مقالات و مطالعات انجام شده بسیاری از روش های نامبرده در مطالعات سیستماتیک مروری و متاآنالیز ها فاقد اثرات اثبات شده معنی دار بالینی هستند؛ به طوری که هنوز بسیاری از این روش ها تاییده FDA را ندارند . بنابراین نمی توان از تجویز و استفاده از آن ها انتظار اثر بخشی کاملی را داشت. این نکته ای است که تمامی بیماران باید در مراجعه به مراکز درمان وزوز به آن توجه کنند و درگیر مسائل تبلیغاتی و تجاری نشوند.

 

ویتامین ها در درمان وزوز گوش

با وجود اینکه هنوز اثربخشی استفاده از ویتامین ها به طور کامل اثبات نشده است، اما شواهد تحقیقاتی نشان می دهد مصرف ویتامین های خانواده B بخصوص B1،B3،B6 و B12 به دلیل تاثیر در بهبود خون رسانی به حلزون و نقش در ترمیم عصبی می تواند کمک کننده باشد. همچنین مصرف زینک نیز به دلیل بهبود سیناپس های عصبی و بهبود همزمانی عصبی می تواند در وزوز های شنیداری ناشی از حلزون و یا عصبی موثر باشد. همچنین نظر می‌رسد داروهای ضد افسردگی در کاهش وزوز گوش موثرند. اما اصولا این راهکار درمانی با تجویز روانپزشک صورت می گیرد.

 

ویتامین و وزوز
درمان وزوز گوش توسط ویتامین. کلینیک تانا سمعک

 

 

در حیطه شنوایی وزوز هایی که مرتبط با حلزون گوش و و عصب باشد داستانی دیگر دارد. تاکنون روشی که بتواند به طور صد در صد وزوز مرتبط با اختلالات حلزونی مانند کم شنوایی های حسی عصبی را برطرف کند وجود ندارد. اما به طور مثال در مواردی که وزوز ناشی از افت شنوایی حسی عصبی و آسیب به حلزون شنوایی می باشد میتوان با استفاده از سمعک علاوه بر بهبود کم شنوایی، کاهش صدای وزوز را فراهم کنیم. بر این اساس روش های مختلفی به وجود آمدند که شامل استفاده از مولد های صوت و روش تی آر تی می باشد. عمده این روش ها از ایجاد یک صدا برای کنسل کردن صدای وزوز درون سر بهره می برند. در مواردی که کم شنوایی به همراه وزوز وجود دارد بهترین درمان استفاده از سمعک است. در مواردی که کم شنوایی وجود ندارد استفاده از مولد های صوتی یا ماسکر ها می تواند راهگشا باشد.

 

پیشنهاد می کنیم این مقاله را بخوانید:  انواع سمعک

 

مکانیزم تاثیرگذاری سمعک بر وزوز  

 

در افراد با وزوز به همراه کم شنوایی، سمعک بسیار کار آمد است. اگر از فرد بپرسیم چه زمانی وزوز خود را احساس می کنید خواهند گفت در شب که محیط ساکت است .  افراد هنگامی که صدای محیط پیرامون خود را بشنوند کم تر متوجه صدای وزوز گوش خود می شوند. مشکل عمده در افراد با کم شنوایی این است که این افراد صدای اطراف خود که می تواند صدای وزوز آن ها را بپوشاند نمی شنوند بنابراین یکی از ساده ترین کارهایی که هر سمعک برای افراد دارای وزوز فراهم می آورد این است که امکان شنیدن صداهای اطراف را برای فرد فراهم می اورد و این قضیه باعث خواهد شد که فرد دیگر صدای وزوز خود را نشنود و به آن توجه نکند. همچنین سمعک با تقویت صدا و فعال سازی سلول های شنوایی آسیب دیده در حلزون شنوایی باعث افزایش خون رسانی و جریان عصبی شده و می تواند در کاهش صدای وزوز تاثیر داشته باشد.

 

از طرف دیگر بعضی از سمعک ها در برخی برند های سمعک دارای تکنولوژی های اختصاصی برای مهار وزوز هستند. در این سمعک ها از دو نوع تکنولوژی بهره گرفته می شود. در بعضی از انواع آن ها سمعک قادر به تولید نویز مدوله شده با پهنای فرکانسی و شدت خاص مطابق با صدای وزوز فرد است. این صدا با توجه به ارزیابی وزوز انجام شده توسط شنوایی شناس شما تنظیم می شود. صدای تنظیم شده توسط سمعک در گوش شما با سطح شدت بسیار کم فرستاده می شود و ممکن است حتی شما صدای آن را نشنوید. اما این صدا به مغز شما کمک می کند تا صدای وزوز را مهار کند. در بعضی از برند های سمعک  از ارائه صدای موسیقی برای آرامش بخشی به بیمار استفاده می کنند.

 

وزوز و سمعک

 

 

بهترین روش شناخته شده درمان وزوز

 

همانطور که قبلا عرض کردیم بهترین درمان شناخته شده و معتبر درمان وزوز تا کنون در سطح دنیا استفاده از روش TRT است .

این روش بر دو پایه مشاوره جهت خوگیری با وزوز و استفاده از مولد های نویز یا سمعک استوار است. ما در کلینیک تانا سمعک نیز این کار را انجام می دهیم.پس برای رمان صدای وزوز گوشتان به کلینیک تانا سمعک مراجعه کنید.

در مقالات بعدی سعی خواهیم کرد درمان های ساده برای وزوز گوشتان را بیان کنیم

 

نوشته دکتر ویدا رحیمی

کپی مطالب بدون ذکر منبع  ممنوع است 

 

(Visited 10 times, 1 visits today)